Kimi anneler, süt geldiğinde ya da süt geldikten iki üç gün sonra, sütlerinin bol olmadığını görünce üzülürler. Oysa ilk gün­lerde hiç üzülmeye değmez, çünkü henüz başarı şansınızın yarı­sını dahi kullanmamışsınızdır. Eğer beşinci gün 30 gram süt elde edebildiyseniz çaba harcamaya devam edin. Yanınızda tecrübeli bîr anne ya da hastabakıcı varsa, size mutlaka cesaret verecek­lerdir.

Genellikle saat 22 ile saat 2″deki gece emzirmeleri, bu dö­nemde, memeleri uyarma bakımından gündüz emzirmeleri kadar önemlidir. Eğer göğüsler, bebeğe üç-dört saat yetecek kadar süt üretmiyorsa, memeleri sık sık emzirerek

boşaltmak (her sefe­rinde iki memeyi de vermek) yerinde olur. Yalnız meme uçlarının zedelenmemesine dikkat edin. İnek sütü bulunmayan yerlerde çocuklar memeye bu şekilde alıştırılır. Memeler, sık sık boşal­tılmakla daha çok süt üretme bakımından uyarılmış olur va be­bek de, gittikçe daha aralıklı olarak emzirilmek ister. Gördüğü­nüz gibi, serbest rejim, anne sütüyle beslenmeyi teşvik eden bir rejimdir.

Bunları, doktor bulamayan ye kendi başlarına karar vermek zorunda kafan anneler için yazdım, ayrıca söylediklerimden hiç birinin harfi harfine uygulanması zorunlu değildir. Örneğin kimi durumlarda doktor, doğumdan sonra biberon verilmesini İster. Bu kararı, bebeğin ya boyuna ya genel durumuna bakarak, ya da anne sütüyle beslenmenin aleyhte olacağını gösteren başka belir­tilere dayanarak vermiştir. Sütün gelmesi için uzun süre bekle­mek de doğru olmaz. Bebek çok iştahlı olduğu halde kilo kaybet­meye devam ediyor ya da su kaybı (deshydratation) yüzünden ateşleniyorsa biberona başlamak elbette daha yerinde bir dav­ranış olacaktır.

Meme uçları yara oluncaya, ya da anne bitip tükeninceye kadar meme vermek de doğru değildir. Sık sık meme verme yü zünden anne yeterince dinlenemiyorsa, yorgunluğun anneye de çocuğa da zarar vereceğini unutmamak gerekir.
Anne doğumevîndeyse ya, da doktor kendisini sık sık ziyaret edebiliyorsa, şu konularda doktor tavsiyelerine göre hareket edilir: Bebek, biberon kullanmaksızın, yetersiz bir anne sütüyle kaç gün idare edebilir? Anne, meme uçlarının zedelenmeyeceğin­den emin olarak çocuğu ne kadar süre sık sık emzirebilecektir? Anneyi gecede kaç kez kaldırabiliriz? Annenin çalışma saatle­riyle bebeğin beslenme saatleri nasıl bağdaştırılabilir? Unutma­yın kî, doktor, kararlarını, annenin tutumuna ve onun emzirme konusundaki düşünüşüne bakarak verecektir. Doktora, çocuğunu­zu emzirmek İstediğinizi ve bunu başarmaya azmettiğinizi söy­lerseniz, İsini çok kolaylaştırmış olursunuz

Emzirirken Bunlara Dikkat Edin yazısı ilk önce Kadınlar Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Rahatlarına düşkünler, birkaç dakika emdikten sonra, yeniden başlamadan önce şöyle bir dinlenmeyi tercih ederler. Acele et memek gerekir. Meme emmeyi çok iyi becerirler, fakat ötekilere göre bu iş için daha fazla zaman harcarlar.

Bebeği huysuzlaştıran iki durum: Bunlardan birincisi, çocuğu memeye yaklaştırmak için başını tutmaktır. “Bebekler, başlarının tutulmasına tahammül edemezler ve kurtulmak için debelenirler. İkincisi de, bebeğin ağzını açmak için iki

yandan yanaklarını sıkmaktır. Oysa bebekler, memeyi bulmak için ya; naklarına değen her şeye doğru dönmek isterler. Siz iki yanağına birden değdiğiniz için çocuğu şaşırtmış ve rahatsız etmiş olur­sunuz.
Bebek dikkafalık edip memeyi reddettiği zaman anne öf­kelenmekten kendini alamaz, fakat öfkenin de faydası olmaz. Çünkü bebek henüz ne yapması gerektiğinin farkında değildir. Denemelere birkaç gün devam edildiği, takdirde çocuk da durumu kavrayacak ve memeye alışacaktır.

Meme emen bebeğin davranışı yazısı ilk önce Kadınlar Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

meme başları acıyorsa, emzirme 15 dakikayı geçmemelidir. 90″ıncı bölümde bebeğin gazını çıkarma (ya da geğirmesini sağlama) yöntemin­den söz etmiştik.

Zamanla, size en iyi gelen emzirme duruşunu bulursunuz: Uzanarak ya da oturarak… Uzanarak meme vermek bazılarına daha uygun gelir, fakat çoğunluk oturarak emzlrir. Kollukları dirseklerinizin hizasına gelen rahat bir koltuk; bu da olmazsa kolunuzu dayamak için bir minder ya da yastık… Kısacası, em­zirirken size en rahat gelen duruşu seçin.

Anne, meme vermeye alışınca, özellikle uykusunun çok ol­duğu saat 2 ve 6 emzirmeleri sırasında uyuyakalabilir. Koluyla bebeğin soluğunu tıkaması gibi bir tehlike az da olsa mevcuttur. Bu yüzden, gündüzleri yalnız olduğunuzda geceleri de her zaman oturarak emzirmeyi tercih edin.

Ruhî durumunuzun, sütünüzün kolaylıkla gelip gelmemesi bakımından önemli bir rol oynadığını çabucak fark edeceksiniz. Bazen çocuğun ağladığını duymak bile sütün akmasına yol açar, öte yandan gereksiz endişeler yüzünden sütün çekHdiği de olur. Vakit bulursanız, her emzirmeden önce 15 dakika uzanıp, gerginlik yaratacak bütün düşünceleri zihninizden çıkarmaya ve bütün varlığınızla «gevşemeye» çalışın: Gözlerinizi kapatın, ki­tap okuyun, ya da müzik dinleyin

Memeyi nasıl vermeli? yazısı ilk önce Kadınlar Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

muhallebi ya da peynir olarak alabilir. Annenin günlük beslenme rejiminde —şişmanlamamak için başka besinleri kaldırsa bile— aşağıdakiler mutlaka bulunmalı­dır.

Süt: Günde en az bir, terci han bir buçuk kilo. Bu miktar taze süt olarak alınabileceği gibi, yağ ve yoğurt halinde de ola­bilir.

Meyveler ve sebzeler : Günde altı porsiyon. (Dehşete ka­pılmayın: İki portakalın suyîı, bir salata, bir yeşil sebze ve iki por­siyon patates, altı porsiyonu tamamlar.) Yeterince C vitamini alabilmek için, bu altı porsiyondan ikisinin çiğ sebzelerden, iki­sinin de portakal, domates, çilek, ve buna benzer şeylerden mey­dana gelmesine dikkat edin. Koyu yeşil yapraklı sebzeler A vi­tamini sağlayacaktır. A vitamini bakımından patates de zengin­dir. Meyveler taze, kuru, dondurulmuş ya da konserve olabilir.
Et, tavuk, balık: En az bir büyük porsiyon, tercihan iki porsi­yon. Karaciğer çok yararlıdır, bunu da ihmal etmeyin.

Yumurta : Günde bir tane.
Ekmek ve tatlılar : Günde 3 – 5 dilim ekmek. Tercihan B vitamini bakımından zengin olan ekmeği tercih edin.
Tereyağı ya da margarinler : Bunlar A vitamini sağlar. Ca­nınız yağ istemezse koyu yeşil ya da koyu sarı sebzeleri biraz daha yiyin. Ayrıca D vitamini de alın: D vitamini kalsiyumun daha iyi dönüşmesini ve organizma tarafından daha İyi kullanıl­masını sağlar.

Fazla kilo almaya başladığınız takdirde, yağı alınmış süt içe­rek ya da tereyağını, ekmeği ve tahılları azaltarak (B vitamini ihtiva eden ekmekten kısıntı yapmayın), şeker, hamur tatlıları, bisküvi, limonata gibi çok kalorili şeylerden sakınarak bu tehli­kenin önünü alabilirsiniz. Ne yazık ki, fazla kilo alma eğiliminde Olan insanlar, yenmemesi gereken bu gibi besin maddelerine karşı büyük zaaf duyarlar. Fakat sütten, meyveden, sebzeden, etten ve D vitamininden katiyen vazgeçmeyin

Bebek Emziren Anne Nasıl Beslenmeli yazısı ilk önce Kadınlar Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Anne, emzirmenin kendisine çok şey kaybettirdiğini düşün meye başladı mı, çevresindekilerin de huzurunu kaçıracaktır. Bu yüzden iştahı kesilir, sinirleri

bozulur. Ya anne, sağlığına ve gü­cüne hiç bir zaman fazla güvenmemiş bir insandır; bu yüzden de, vücudu yeni duruma tamamen intibak ettiği halde, emzirme­nin sağlığına zarar vereceği evhamına kapılır; ya da en son ih­timal olarak, sağlık durumu gerçekten iyi değildir. Anne, emzir­diği sürece zayıflıyor ya da sağlığının bozulduğunu gösteren başka belirtilere rastlanıyorsa, doktora gitmesi şart olmuş de­mektir.

Kimi kadınlar, meme vermeye karşı gerçekten nefret du­yarlar. Buna rağmen emzirmeye devam etmeli.midir|er? Sanmı­yorum. Bu duyguya rağmen kendini zorlamasının faydası değil zararı olacaktır. Bazen babaların dahi kıskançlıklarını önleyemeyip çocuğun meme emmesine karşı çıktıkları olur. Böyle hallerde sağduyu İle hareket etmek anneye düşer.

Emzirmek anneyi yorar mı? yazısı ilk önce Kadınlar Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

gebelikten önce göğüsle­ri küçük olanların da çocuklarına bol bol süt verebildiklerini söy­lemektedirler.

Göğüs Büyüklüğünün Süt Miktarı ile İlgisi Var mı? yazısı ilk önce Kadınlar Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Günlük yaklaşık olarak 400 ul D vitamini ihtiyacı olduğu belirlenmiştir. Düzenli bir güneş ışığı alımı, anne ve babalar tarafından “tıbbi” yaklaşımların ve zararlı deneyimlerin içine girilmesini aynı zamanda süte D Vitamini katılmasını da engellemektedir. Her gün çocuğa vitamin damlaları vermek, aslında sağlıklı ve iyi şekilde beslenmiş bir çocuğu aylarca “terapi” altında tutmak gibidir.

Her ne kadar hekimler bu “terapi” yöntemini değil de “destekleyici” vitamin verimini tavsiye etseler de, genel duyumlardan uzak ve teknik kitaplara göre davranıldığını unutmamak gerekir. Başka bir deyişle, bir ebeveynin eczaneden doktor reçetesiyle aldığı vitamin damlalarıyla yaptığı şey, ilaç vermektir, besin vermek değildir.

Nitekim prematüre bebeklere, göğüsten emzirilseler ve açık havada sağlıklı bir yaşam sürseler de her zaman D vitamini verilmesi gereklidir. Fakat bu prematürenin çok hızlı büyümesinde, organizmadaki yüksek ihtiyacın karşılanmasını kesinleştirmek için yeterli değildir. Bu vitaminin verilmesi (diğer vitaminlerle beraber: A, C vs.) yapay sütle beslenen bir çocuk için de uygun olmaz.

Sonuç olarak, zamanında doğan ve göğüsten emzirilen bir bebek için vitamin desteği gereksizdir, yeter ki ebeveynler her mevsim, yaşamının ilk yıllarından itibaren, çocuğu düzenli bir şekilde açık havaya çıkarsınlar ve gün ışığındaki hayatın öneminin farkında olsunlar.

Emzirme ve D vitamini yazısı ilk önce Kadınlar Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Ateşlenme, kusma, mide bulantısı, bol miktarda terleme gibi su kaybı veya tüketimi olan olağandışı durumlar istisna olarak kabul edilmektedir. Çocuğa farklı tipte içecekler vermek de faydasız ve zararlıdır (şifalı ot suları, ıhlamur veya başka tipte içecekler), hem gastrik genleşme durumuna bağlı olan açlık-tokluk ritminin düzeniyle birbirlerine karıştıkları için hem de yenidoğanın doğal beslenme sürecinde daha önce “binlerce yıldır” rastlanmamış molekülleri bünyesine kattıkları için potansiyel olarak zararlıdırlar.

Emzirilen Bebeğin Ayrıca Süt İçmesi Gerekir mi? yazısı ilk önce Kadınlar Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

O zaman yaygın olarak benimsenen sebepler şunlardı; göğüs veya göğüs ucu problemleri, yerel veya sosyal uygunsuzluk, aşırı çaba sarf etmek, ailevi hastalıklar, süt yetersizliği. Bu son sebep yüzde 40 oranında görülüyordu. Bu durumun temelini oluşturan kültürel ve sosyal motivasyonların en azından bazılarını anlamak için daha eski yıllara dönmek gerekir. Emzirme oranının düşmesinin en önemli sebebi 1800’lerin sonlarında uzmanların, pediatristlerin ve psikologların çocuk yetiştirme sahnesine girmesidir.

Bu kişiler “bilimsel” süt vermeyi yaygnlaştırıyorlardı; sadece belirli saatlerde beslemeyi destekliyorlar ve katı kurallar koyuyorlardı (bebeği ağlamaya bırakmak, şımartmamak için kucağa almamak vb.). Bu şekildeki bir uygulama emzirme cesaretini kırmaktan başka bir şeye yaramıyordu. Bunun yanı sıra uzmanların artan otoritesi, kadınların çocuk yetiştirme ve özellikle de beslenme konusunda eskiden beri sahip oldukları bilgi ve önlemlerin değerini azaltmaya yönelmişti. Bilim ve teknik için gösterilen gayret, endüstriyel olarak yeni üretilmiş, doktor tarafından reçetesi yazılmış, doğal olana oranla bir “iyileşme” olarak gösterilen yapay süt içindi (Liebig’de 1867 yılında yayınlanan bir kitabın adı buna açık bir örnektir, A Food for infants: A complete substitute for that provided by nature, “Çocuklar için yemek: Doğa tarafından sağlananın tam olarak yerini alabilecek besin”).

İlk mamaların oldukça eksik ve gelişigüzel yapılmış olduğu düşünülürse, inşan sütünden çok farklı olduğu söylenilebilirdi. Bunun yanı sıra mamalar “beslenme bakımından yenidoğanm ihtiyaçlarına anne sütünden daha uygun” olarak kabul ediliyordu. Böylelikle mamaların sonraki yıllarda, en azından 70’li yılların tümünde, yaygınlaşmasının nedeni ve emzirme alışkanlıklarının değiştirilmesinde hangi temel rolü üstlendiği anlaşılıyor. 80’li yıllarda bu mamaların formülü ve hazırlanmasındaki kayda değer ilerlemeye eş zamanlı olarak anne sütünün yeniden değerlendirilmesi konusunda da yol kat edilmiştir.

Batı dünyasında emzirmenin gerilemesindeki bir başka önemli faktör de kuşkusuz doğumun tıbbileşme sürecidir. Yaşamının ilk saatlerinde bebeğin anneden ayrılması, saatleri belli öğünler, tamamlayıcı (ek) biberonun alışılagelen kullanımı, annenin sürekli bebekle olmasının imkânsız olması ve emzirmeyi rahatsız kılacak hastane uygulamaları emzirme oranının düşmesinde pay sahibidirler. Günümüzde mama propagandası, Dünya Sağlık Örgütü’nün kaleme aldığı uygun bir kanunla, kesin olarak yeniden şekillendirilmiş ve düzenlenmiştir. Bu bir nevi ticareti ahlaklılaştırmaktır ancak tüm ülkelerde uygulanamamıştır.

Gelişmekte olan veya fakir ülkelerde bu besinlerin propagandası hâlâ çok fazla yapılmaktadır. Ama yine de anne sütünün sağladığı eşsiz yararlar evrensel olarak kabul görmüştür. Emzirme kültürel olarak hep daha çok istenir ve “sosyal olarak” kabul görür, teşvik edilir ve beslenmenin yanı sıra anne ve çocuk iletişimi açısından da giderek daha fazla değer kazanır. Daha duyarlı ve güncellenmiş olan bilimin görevi bu besinlerin annenin emzirmesinin imkânsız olduğu seyrek durumlar için bir avantaj olarak kalmasını sağlamaktır.

Emzirme Oranı Her Geçen Gün Düşüyor yazısı ilk önce Kadınlar Sitesi üzerinde ortaya çıktı.